Bazen yol terbiye eder insanı. Ne bir nasihatle ne de öğütle… Yaşatarak öğretir. Düşünerek, planlayarak, akıl yürüterek bulunamayan gerçekleri; yürüttükçe, bekledikçe, kaybettikçe insanın önüne koyar. Yol, sessiz bir öğretmendir. Konuşmaz ama eksik bırakmaz.
İnsan çoğu zaman geçmişini geride bıraktığını zanneder. Oysa geçmiş, gidilen her yere birlikte taşınır. Ayak izleri sadece toprağa değil, kalbe de basılır. Bir sokak köşesinde, eski bir evin penceresinde ya da hiç tanımadığın birinin gözlerinde ansızın belirir. Yol, insana sadece mesafe aldırmaz; kendisiyle yüzleştirir. Kaçtığını sandığın her şey, bir gün tam karşında durur.
Gençlikte yol, hep bir varış noktasıdır. “Oraya ulaşırsam her şey düzelir” sanılır. Zaman geçtikçe anlar insan; mesele varmak değil, yolda ne hâle geldiğindir. Yol, sabrı öğretir, kibri törpüler, insanın kendine anlattığı hikâyeleri bir bir bozar. Gerçek gücün, konuşmakta değil; susabilmekte olduğunu gösterir.
Toplum da aslında büyük bir yolculuğun içindedir. Herkes bir yerlere yetişme telaşında, herkes kendi yükünü taşır. Eskiden yollar uzundu ama insanlar yakındı. Şimdi yollar kısaldı, kalpler uzaklaştı. Aynı mekânları paylaşıyoruz ama aynı duyguları değil. Yol hâlâ terbiye ediyor belki ama insan, bu terbiyeye kulak vermemeyi seçiyor.
Yol, insana kaybetmeyi de öğretir. Güvenmeyi, yanılmayı, yarım kalan vedaları… Birlikte yürüdüklerinle bir noktada ayrılabileceğini kabullendirir. Bazı gidişlerin açıklaması olmadığını, bazı kalışların ise cesaret gerektirdiğini fısıldar. İşte o an, düşünerek asla bulunamayacak bir gerçek yerleşir insanın içine: Her gidiş kaçmak değildir, her kalmak da doğru değildir.
Geçmişin izleri bu yüzden silinmez. Çünkü yaşanan hiçbir şey gerçekten bitmez. Sadece şekil değiştirir. Bugün suskunluğunda, yarın bakışlarında, bir gün durup dururken içine çöken o tanıdık ağırlıkta kendini hatırlatır. Yol, insana bunu öğretir.
Bazen yol terbiye eder insanı.
Ama asıl mesele, yolun öğrettiklerini taşıyabilmektir.
Yoksa çok yol gidilir, çok yer görülür…
Ve insan, kendine hiç uğramadan yaşlanır.